Początkowym zamysłem autora nie było stworzenie tak obszernego dzieła, jakim stał się Pan Tadeusz. Autor obliczał go pierwotnie na jakieś 5-6 ksiąg, lecz w miarę postępu prac poemat rozrastał się, aby finalnie zamknąć się w 12 księgach i dołączonym później Epilogu, (opublikowanym dopiero po śmierci Mickiewicza).
Utwór charakteryzuje się przemyślaną i spójną kompozycją, obejmującą trzy wątki fabularne (spór o zamek, perypetie sercowe bohaterów, wątek historyczno-polityczny i związaną z nim działalność księdza Robaka), które prowadzone jednocześnie, osiągają punkt kulminacyjny dokładnie w środku poematu, na końcu V księgi, (jak zauważa bowiem Stanisław Pigoń, dwie ostatnie księgi, XI i XII, pełnią rolę epilogu i domknięcia po rozwiązaniu akcji właściwej). Do momentu kłótni, kończącej ucztę na zamku, w wyniku której wysnuty zostaje plan zajazdu na Sopliców, wszystkie trzy wątki nawiązywane są spokojnie, by po tym zdarzeniu nabrać tempa i ostatecznie rozwiązać się w księdze X (częściowo także w XI), kiedy to po wygranej bitwie zażegnane zostają wszelkie spory, a tajemnice rozwikłane.
Dodano: Marzec 3, 2010
