Groteska- kategoria estetyczna, termin pochodzi od nazwy motywów ornamentacyjnych, odkrytych w XV w. w ściennych dekoracjach, antycznej budowli z I w. n.e.- stylizowanych wici roślinnych, przeplatających się z fantastycznie przedstawionymi figurami ludzkimi i zwierzęcymi. Grotesk występować może w dziełach należących do różnych rodzajów sztuki ( literatura, film, teatr, malarstwo), bywa kładowym elementem utworu, bądź też całe dzieł jest groteską. Podstawowe jej wyznaczniki to: fantastyka, niezwykłość, deformacja, karykatura, wyolbrzymienie a także absurdalność związana z brakiem logicznego powiązania akcji, przemieszaniem porządku realistycznego i fantastycznego. Groteska cechuje się także przemieszaniem sprzecznych kategorii estetycznych, np. tragizmu i komizmu, trywialności i podniosłości. Parodia wątków, motywów, stylów i gatunków literackich, związana z prowokacyjnym nastawieniem wobec obowiązujących zasad oraz niejednorodność stylistyczna, mieszanie się języka wulgarnego z podniosłym, kontrast między sposobem mówienia a sytuacją wypowiedzi, to kolejne ze składników groteski. W literaturze groteska występuje najczęściej w epice i dramacie w różnych epokach literackich. Do najwybitniejszych należą: Gargantua i Pantagruel F. Rabelais’go, utwory M. Gogola, F. Kafki, S.I. Witkiewicza ( Szewcy), S. Mrożka ( Tango), S. Różewicza ( Kartoteka), W. Gombrowicza ( Ferdydurke), K. I. Gałczyńskiego ( Teatrzyk Zielona Gęś).
Dodano: Marzec 3, 2010
