Ksiądz Robak, czyli Jacek Soplica jest przykładem bohatera romantycznego przede wszystkim ze względu na jego romantyczną biografię. W młodości przeżył nieszczęśliwą miłość, na przeszkodzie której stanął Stolnik – ojciec jego ukochanej, Ewy. Butny i dumny awanturnik, jakim był wtedy Jacek, nie mógł pogodzić się z decyzją Horeszki o wydaniu córki za innego, rzucił się więc w wir hulaszczego życia, prowadzący go do autodestrukcji. Działał w sposób nieprzemyślany, bardzo emocjonalny i egoistyczny. Poślubił pierwszą napotkaną dziewczynę, która obdarzyła go uczuciem i dzieckiem, on jednak nie dbał o nią, zatracając się coraz bardziej w pijaństwie i rozpuście. Jego indywidualizm, egocentryzm, skupienie tylko na własnych uczuciach i swoisty bunt przeciw światu, a także niemożność zapomnienia ukochanej, wskazywałyby na cechy typowe dla bohatera romantycznego. Późniejsza zbrodnia i zemsta, jakiej się dopuścił w gniewie na Stolniku, przywodzą z kolei na myśl tytułową postać z innego utworu, tłumaczonego przez Mickiewicza, mianowicie Giaura [zob. Giaur jako bohater bajroniczny]. Wspólny dla obydwu jest bowiem motyw zbrodni popełnionej z miłości, zemsty, przybrania szat zakonnych oraz spowiedzi, a także fragmentaryczny sposób prezentacji losów bohatera, co pozwalałoby nam sytuować Jacka w gronie bohaterów bajronicznych. Między nim a Giaurem zachodzi jednak istotna różnica, która decyduje o wyjściu Soplicy poza ten wzorzec. Jacek bowiem zemsty dokonuje w afekcie i zaraz potem żałuje popełnionego bezmyślnie czynu, co nie miało miejsca w przypadku bohatera Byrona, gdyż ten mścił się w pełni świadomie i nawet na łożu śmierci nie wykazywał skruchy, do końca pozostając buntownikiem wobec rządzących światem praw i norm moralnych.
Zabiwszy Stolnika, posądzony o pomoc Moskalom w napadzie na zamek Horeszków i zdradę, Jacek długo tułał się po świecie, szukając jakiegoś celu w życiu. Początkowo walczył na różnych frontach, aby zapomnieć o tragicznej przeszłości, aż w końcu doszedł do wniosku, że jedyną drogą rehabilitacji jest dla niego próba naprawy wyrządzonych krzywd. W tym momencie następuje jego duchowy przełom. Postanawia zaopiekować się osieroconą córką ukochanej Ewy – Zosią, następnie przywdziewa mnisi habit i przyjmując imię Robaka, poświęca się pracy emisariusza, aby skromnym życiem zdławić dawną pychę, a służbą ojczyźnie zmyć piętno zdrajcy. Nie ucieka od świata i ludzi w samotność lub bierność, jak wcześniejsi bohaterowie romantyczni (Konrad, Gustaw, Werter, Giaur). Obiera postawę aktywną, agitując pośród szlachty na rzecz przygotowania gruntu pod narodowe powstanie (Giaur również działał, ale samotnie, podobnie Kordian). Jego działanie oraz wyzbycie się indywidualizmu i pychy świadczą o jego ewolucji jako bohatera romantycznego. [zob. także Jacek Soplica jako bohater nowych czasów {3, opr.str.14}]
Dodano: Marzec 3, 2010
