Pana Tadeusza pisał Mickiewicz od września 1832 do lipca 1834 roku, przebywając na emigracji w Paryżu. W tym czasie poeta mocno angażował się w życie społeczności emigracyjnej, działając w różnych komitetach i opracowując swój własny program polityczny, który uwiecznił w Księgach narodu i pielgrzymstwa polskiego oraz na łamach „Pielgrzyma Polskiego”. Przejawiał się on głównie w nadziei na wybuch powszechnej rewolucji w Europie, która przywróci Polsce wolność oraz zaprowadzi ład w duchu chrześcijańskiej równości i braterstwa między uciśnionymi narodami, a wynikał z wiary środowiska emigracyjnego w rychły powrót do kraju. W takim właśnie duchu radosnego oczekiwania na wielki europejski zryw, tworzył Mickiewicz poemat o odległej ojczyźnie, do której tęsknił i której szczęśliwy obraz chciał zachować dla rodaków, dzielących z nim tułaczy los. Dlatego też przedstawił w nim „kraj lat dziecinnych”, niezmącony troskami, będącymi codziennym udziałem zniewolonego narodu oraz przebywających na obczyźnie emigrantów. Wyraz stopniowej utraty wiary i rozczarowania biernością Europy, a także wewnątrzemigracyjnymi rozłamami, zawarł dopiero w dołączonym później Epilogu (niepublikowanym za jego życia), w którym komentuje ukończone dzieło i przyczyny jego powstania, wskazując na chęć utrwalenia dawnych obyczajów, tradycji i czasów, kiedy Polska była szczęśliwa.
Dodano: Marzec 3, 2010
