Motyw faustowski to nie tylko nawiązania do postaci Fausta i jego historii w utworach literackich i innych, ale cały zespół toposów takich, jak:
• pertraktacje z siłami diabelskimi
• dążenie do wiecznej młodości
• pragnienie prawdziwej wiedzy i poznania prawd niedostępnym zwykłym śmiertelnikom
• potrzeba odpowiedzi na pytania o sens życia i śmierci oraz definicję dobra i zła
• pragnienie pokonania barier czasu.
Motyw faustowski opowiada więc o odwiecznym ludzkim dążeniu do nieśmiertelności i panowaniu nad czasem, do poznania niedostępnej śmiertelnikom zagadki istnienia.