• moralna- ocena działań i postaw bohaterów; pytanie o to, co jest dobre, a co złe wynika z samej obecności szatana;
• obyczajowa- szczegółowy opis miasta, życia mieszkańców Moskwy, ich przyzwyczajeń, zainteresowań, reakcji;
• egzystencjalna- refleksja na temat wartości i sensu życia; rozważania nad bytem jednostki i zbiorowości;
• psychologiczna- psychika i indywidualne problemy bohaterów, ich pragnienia i przyczyny chorób psychicznych;
• kulturalna- artysta i sztuka w państwie totalitarnym; co decyduje o wartości prawdziwej sztuki;
• metafizyczna- uzasadnieniem dla rzeczywistości jest istnienie świata boskiego, fantastycznego, który stanowi o uniwersalnych wartościach: wolności, miłości i odwadze.