1. Co jest osią wydarzeń w powieści Nad Niemnem? ( miłość Justyny Orzelskiej z zagrodowym szlachcicem Janem Bohatyrowiczem).
2. Jaką jest naczelna wartość, o której pisze w swojej powieści Orzeszkowa? (praca, to naczelne kryterium oceny bohaterów).
3. Jakie w powieści pojawiają się najczęściej słowa- klucze i co one oznaczają? (np. „dzieci – nocy” – pokolenie żyjące w niewoli, „ogień ofiarny” – ofiara powstańców, „Blask-jutrzenki” – nadzieja wolności).
4. Jaką funkcję w powieści pełnią mogiły? ( w powieści ukazane zostały dwie mogiły: mogiły powstańców oraz grób Jana i Cecylii, z mogiłami łączą się idee, jakie autorka pragnie przekazać czytelnikom).
5. Jakie oprócz pracy ważne zagadnienia przekazała Orzeszkowa w „Nad Niemnem”? (kult solidaryzmu klasowego oraz kult ogniska domowego).
6. Na czym polega symboliczne pojednanie w ostatniej scenie powieści? (Benedykt wraz z Justyna przybywa do zagrody Anzelma , gdzie wspominają swoich braci leżących we wspólnej mogile).
7. Jakie są skojarzenia z innymi tekstami kultury jeśli chodzi o scenę pojednania Benedykta z synem Witoldem (konflikt ojca z synem, rozwiązany w jednej z ostatnich scen powieści jest typowy dla wielu utworów literackich, pojawi się też w Biblii i mitologii, a w literaturze dostrzegamy go, np. w Doktorze Piotrze Stefana Żeromskiego, „Granicy” Zofii Nałkowskiej czy „tangu” Sławomira Mrożka).
8. Kto podejmuje temat kwestii kobiecej w powieści? (podczas rozmowy Justyny z Janem dziewczyna mówi o swojej sytuacji. Wtedy też dotyka tak modnej w epoce pozytywizmu kwestii kobiecej, bardzo aktualnej po powstaniu styczniowym, kiedy to kobiety pozbawione majątków w wyniku represji carskich, a niekiedy i oparcia w mężczyznach, którzy ginęli w walce lub zostali zesłani na Sybir, musiały same decydować o swoim losie, a niejednokrotnie także swoich rodzin. Nie były przygotowane z racji wykształcenia, przyzwyczajeń i wychowania do samodzielnego życia).
9. Co to jest powieść panoramiczna? (powieść okresu tzw. dojrzałego pozytywizmu, cechy: narracja zorientowana na przedmiotowość, prezentacja sceniczna zdarzeń fabularnych; bohaterowie reprezentują konkretne grupy społeczne).
10. Co oznacza język ezopowy? (w powieści występuje mowa ezopowa, czyli tzw. wymuszenie milczenia – prawdziwe treści ukryte s ą w drugim planie, nie nazwane wprost „ukryte”).
11. Jakie hasła pozytywistyczne są obecne w powieści? (praca u podstaw, praca organiczna, emancypacja kobiet).
Dodano: Marzec 3, 2010
